Năm 2025 khép lại với một con số tăng trưởng ấn tượng: GDP cả năm đạt 8,02%, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Riêng quý IV, tăng trưởng lên tới khoảng 8,46%, cho thấy một cú bứt tốc mạnh mẽ ở giai đoạn cuối năm. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh bề mặt tích cực ấy là một nghịch lý ngày càng rõ: tăng trưởng cao về mặt số học nhưng lại thiếu sự lan tỏa tương xứng trong đời sống doanh nghiệp và người dân.

Nghịch lý này không chỉ là câu chuyện “cảm nhận chủ quan”, mà phản ánh những vấn đề mang tính cấu trúc đang tích tụ trong nền kinh tế.

Tăng trưởng đến từ đâu?

Động lực chính của tăng trưởng năm 2025 đến từ hai trụ cột: đầu tư công và khu vực FDI. Trong ba tháng cuối năm, giải ngân đầu tư công đạt mức kỷ lục, vượt 300 nghìn tỷ đồng, đóng vai trò then chốt trong việc kéo GDP quý IV tăng mạnh. Song song với đó, khu vực FDI tiếp tục mở rộng sản xuất, với xuất khẩu tăng hơn 38% so với cùng kỳ và giải ngân vốn đạt trên 27,6 tỷ USD.

Ngược lại, khu vực doanh nghiệp nội địa – đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất – lại cho thấy bức tranh kém tích cực. Xuất khẩu nội địa giảm gần 10% ngay trong tháng cao điểm cuối năm, phản ánh sự suy yếu về năng lực cạnh tranh và khả năng giữ đơn hàng. Tăng trưởng vì thế mang tính “tập trung cao”, thay vì lan tỏa đồng đều.

Nền kinh tế “lệch pha kép”

Một điểm đáng chú ý trong năm 2025 là sự lệch pha giữa các chu kỳ kinh tế. Trong khi chu kỳ tăng trưởng GDP đang tăng tốc, thì chu kỳ tín dụng – tiền tệ lại rơi vào trạng thái bão hòa và tắc nghẽn. Tín dụng tăng khoảng 15–16% nhưng cung tiền M2 chỉ tăng 12–13%, cho thấy dòng vốn không được truyền dẫn hiệu quả vào khu vực sản xuất – kinh doanh nội địa.

Về danh nghĩa, lãi suất thấp và thanh khoản hệ thống dồi dào. Nhưng trong thực tế, chi phí vốn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn ở mức cao do yêu cầu tài sản bảo đảm khắt khe và mức độ rủi ro gia tăng. Hệ quả là “tiền rẻ” tồn tại trên hệ thống ngân hàng, nhưng không chảy vào những khu vực tạo ra giá trị gia tăng dài hạn.

Tăng trưởng cao nhưng chất lượng thấp

Phân rã tăng trưởng GDP cho thấy động lực chủ yếu đến từ các ngành dịch vụ hỗ trợ, vận tải – kho bãi và công nghiệp chế biến chế tạo phục vụ FDI. Trong khi đó, bất động sản chỉ tăng trưởng ở mức hơn 4%, phản ánh thực tế thị trường vẫn đóng băng thanh khoản, còn nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò như một “lưới an sinh” hơn là động lực tăng trưởng.

Đáng lưu ý, một phần tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết mang tính kỹ thuật kế toán, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, thông qua bán buôn dự án hoặc đánh giá lại tài sản. Trái lại, những nguồn tăng trưởng thực chất nhất lại đến từ xuất khẩu FDI và du lịch quốc tế – những lĩnh vực mang lại dòng ngoại tệ “tươi” cho nền kinh tế.

Kinh tế nhị nguyên và rủi ro cấu trúc

Việt Nam đang ngày càng bộc lộ rõ đặc điểm của một nền kinh tế “nhị nguyên”. Khu vực FDI chiếm gần 80% kim ngạch xuất khẩu và tạo ra phần lớn thặng dư thương mại, trong khi khu vực doanh nghiệp nội địa không chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ mà còn suy giảm về tăng trưởng. Sự phụ thuộc ngày càng lớn vào FDI và thương mại với một số đối tác lớn khiến nền kinh tế dễ tổn thương trước các cú sốc bên ngoài.

Về tiền tệ, áp lực tỷ giá gia tăng khi nhập siêu của khu vực nội địa quay trở lại, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối không còn nhiều dư địa. Dù CPI tổng thể vẫn được kiểm soát dưới ngưỡng mục tiêu, lạm phát các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và y tế lại tăng mạnh, trực tiếp bào mòn thu nhập khả dụng của người dân.

Vì sao GDP tăng nhưng “cảm nhận thực tế” không tốt?

Câu trả lời nằm ở sự khác biệt giữa GDP và thu nhập quốc gia thực tế. Phần lớn giá trị gia tăng trong khu vực FDI được chuyển ra nước ngoài, trong khi người lao động trong nước chủ yếu hưởng mức lương gia công. Lợi nhuận tập trung vào một số nhóm ngành như ngân hàng và chủ đầu tư khu công nghiệp, trong khi khu vực SME – nơi tạo ra phần lớn việc làm – lại suy yếu, buộc phải cắt giảm nhân sự và chi phí.

Kết luận

Năm 2025 có thể được xem là một giai đoạn “thắng lợi về chỉ số nhưng thất bại về cấu trúc”. Thách thức lớn nhất trong thời gian tới không nằm ở việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao bằng mọi giá, mà ở nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng khả năng hấp thụ vốn và khôi phục sức cạnh tranh của khu vực doanh nghiệp nội địa. Trong bối cảnh bất định, bài toán trọng tâm của kinh tế Việt Nam không phải là dự đoán chính xác tương lai, mà là xây dựng một nền tảng tăng trưởng có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc – cả từ bên ngoài lẫn bên trong.

Đường link bài phân tích trên Youtube: https://youtu.be/kI1NSrNxHPE
———
TVN-Trading là công cụ hỗ trợ phân tích thị trường – Phân tích cơ sở cấu hình giao dịch – Cấu hình dòng tiền và là Công cụ giám sát – đánh giá giá vận động của cổ phiếu thường kỳ, hỗ trợ công việc Kiểm soát rủi ro trong giao dịch chứng khoán. @TVNPARTNERS-I50423
———
TVN & PARTNERS cung cấp dịch vụ tư vấn quan hệ nhà đầu tư (IR) chuyên sâu, bao gồm:
– Xây dựng chiến lược IR tổng thể;
– Phân tích định giá doanh nghiệp;
– Tư vấn chiến lược phát triển thị trường vốn;
– Thiết kế chiến lược lan tỏa thông tin;
– Quản lý và điều phối hoạt động công bố thông tin;
– Tư vấn và xử lý khủng hoảng truyền thông.
———
CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN TVN & PARTNERS (TVN)
Địa chỉ: Số 5, Đường số 61, Khu phố 5, Phường Tân Phong, Quận 7, HCM
Fb: / tvnpartners
Group: https://zalo.me/g/rkkgxm238
Website: https://tvnpartners.com.vn/
Email: contact@tvnpartners.com.vn
Tiktok: https://www.tiktok.com/@UCtcyTwZK1JzDjAeyG-__aOQ
———
#TTCK #VNIndex #ChứngKhoán #PhânTíchThịTrường #ThịTrườngChứngKhoán #IR #TVNPartners #TVN #Tưvấnquanhệnhàđầutư #TưvấnIR #QuanhệNhàđầutư #InvestorRelations #IR #Tưvấntàichínhdoanhnghiệp #TưvấnIB #dautu2026 #IB #TVNTrading #Giámsátgiaodịch #Sứcmạnhdòngtiền #Muabánchủđộng #Dấuhiệumua #TVNPARTNERS #TVN #TVNTrading #TaiChinh #DauTu #KienThucKinhTe #KinhTeTheGioi2026 #DauTu2026 #KinhTeVietNam #GDP2025 #ViMo #ChungKhoan #FDI #XuatNhapKhau #VietnamEconomy #MacroEconomics #BatDongSan #NganHang #TyGia #LamPhat #SME #BusinessReview #Trend2025 #TCNH #DauTuCong #LearnOnTikTok #TaiChinhCaNhan #SuThat #KinhTe #TinTuc #MoneyTalks #AI